Satelliet-plaatsbepaling
Met satelliet-plaatsbepaling wordt een methode bedoeld
waarmee met behulp van satelliet-signalen een positie op
aarde kan worden berekend.
De plaatsbepaling-satellieten bewegen zich in een baan rond
de aarde op zo’n 20.000 km afstand.
Iedere satelliet zendt continu een radio signaal uit op een
bekende golflengte. De starttijd van het uitgezonden signaal
is zo nauwkeurig bekend (een satelliet heeft een atoomklok
aan boord) dat de afstand naar iedere satelliet berekend kan
worden met een nauwkeurigheid van minder dan 2 mm!
Dus nu weten we precies waar iedere satelliet zich op elk
moment boven de aarde bevindt.
Interessant? Inderdaad, maar wat we willen weten is onze
positie op aarde!
Voor het berekenen van een positie op aarde zijn de signalen
van minimaal 4 verschillende satellieten op het zelfde tijdstip
nodig (er zijn namelijk vier onbekenden, te weten x, y, z en een
zogenaamde klokfout).
De software in de satelliet-ontvanger kan dan de afstanden
naar iedere satelliet berekenen door de vertrektijd van het
signaal uit de satelliet te vergelijken met de ontvangsttijd op
de ontvanger.

GPS, Global Positioning System, is een stelsel van een 24-tal
satellieten die in zes verschillende banen op 20.000 km
boven de aarde rond draaien. GPS is in de jaren 80 ontwikkeld
als navigatiesysteem door en voor het Amerikaanse leger,
maar wordt inmiddels wereldwijd
intensief gebruikt in civiele toepassingen.
Medio 2000 heeft de
Amerikaanse regering dan ook
toegezegd dat zelfs in geval van
oorlog de signalen vrij beschikbaar
zullen blijven.

GLONASS, GLobal NAvigation Satellite System, is een stelsel
van 24 satellieten ontwikkeld door en voor het Russische
leger. Deze satellieten draaien op zo’n 25.000 km boven de
aarde rond. Het Russische Ruimtevaart Programma heeft in
de jaren 90, na de val van de muur, een stilstand gekend.
Naast de Amerikaanse en Russische satellietensystemen is in
Europa een zelfde soort systeem in ontwikkeling; GALILEO.
GALILEO zal naast GPS en GLONASS een extra set satellieten
brengen en over enkele jaren operationeel zijn.
Vandaag de dag kan dus iedereen gebruik maken van zowel
het Amerikaanse GPS systeem als van het Russische GLONASS
systeem. Zoals gezegd zijn minimaal 4 satellieten nodig voor
de bepaling van een positie. Echter in het algemeen geldt:
hoe meer satellieten, hoe beter! Meer satellieten betekent een
groter werkbereik, een hogere betrouwbaarheid en een
betere nauwkeurigheid.